Bezpieczeństwo Rzeczpospolitej Polskiej wobec współczesnego zagrożenia terroryzmem

  • Dodaj recenzję:
  • 1772
  • Producent: Wyższa Szkoła Policji w Szczytnie
  • Autor: Krzysztof Masiul
  • Cena netto: 33,33 zł 35,00 zł
Bezpieczeństwo Rzeczpospolitej Polskiej wobec współczesnego zagrożenia terroryzmem

Rok wydania: 2014
ISBN: 978-83-7462-414-5
Liczba stron: 292
Format: B5
Oprawa: miękka
Wydanie: I


Spis treści

Wstęp / 5

1. Determinanty polityki bezpieczeństwa państwa / 9
1.1. Pojmowanie, istota i typologie bezpieczeństwa / 9
1.1.1 .Bezpieczeństwo w ujęciu filozoficznym / 9
1.1.2 .Bezpieczeństwo w ujęciu leksykalnym / 12
1.1.3 .Bezpieczeństwo w ujęciu nauk społecznych / 13
1.1.4. Typologie bezpieczeństwa / 15
1.1.5. Bezpieczeństwo narodowe — ewolucja pojmowania / 19
1.1.6. Zakres bezpieczeństwa narodowego w polskich strategiach bezpieczeństwa / 23
1.1.7. Międzynarodowy wymiar bezpieczeństwa / 27
1.2 .Bezpieczeństwo jako problem globalny / 30
1.2.1 .Rola Organizacji Narodów Zjednoczonych wobec zmieniających się zagrożeń i nowych wyzwań / 33
1.2.2. Sojusz północnoatlantycki i jego zaangażowanie na rzecz bezpieczeństwa / 39
1.2.3 .Komponenty bezpieczeństwa europejskiego / 43
1.3. Bezpieczeństwo a zagrożenia państwa / 49
1.3.1. Charakter zagrożeń bezpieczeństwa państwa / 50
1.3.2. Ocena zagrożeń bezpieczeństwa Rzeczypospolitej Polskiej / 58

2. Terroryzm jako zagrożenie współczesnego świata / 65
2.1. Terroryzm — istota zjawiska /65
2.1.1. Geneza terroryzmu / 66
2.1.2. Problemy w pojmowaniu terroryzmu / 71
2.1.3. Klasyfikacja terroryzmu / 79
2.2. Uwarunkowania współczesnego terroryzmu międzynarodowego /83
2.2.1. Konflikt izraelsko-palestyński jako źródło współczesnego terroryzmu / 83
2.2.2. Rozpad dwubiegunowego świata — jego wpływ na kształt współczesnego terroryzmu / 90
2.2.3.Radykalizacja europejskich środowisk emigracyjnych, a zagrożenie
terroryzmem 
/ 96
2.3. Współczesne zagrożenia terrorystyczne / 106
2.4. Potencjalne i realne przesłanki zagrożenia terroryzmem
Rzeczypospolitej Polskiej
/ 117

3. Uwarunkowania międzynarodowe w walce z terroryzmem / 127
3.1. Organizacja Narodów Zjednoczonych wobec terroryzmu / 127
3.1.1. Konwencje anty terrorystyczne / 129
3.1.2. Inicjatywy podejmowane w ramach Zgromadzenia Ogólnego Organizacji Narodów Zjednoczonych /140
3.1.3. Inicjatywy podejmowane w ramach Rady Bezpieczeństwa / 146
3.1.4. Rozwiązania systemowe stosowane w ramach Organizacji Narodów Zjednoczonych w zakresie walki z terroryzmem międzynarodowym / 153
3.2. Działania sojuszu północnoatlantyckiego podejmowane w walce z terroryzmem / 157
3.2.1. Działania polityczne / 158
3.2.2. Praktyczny wymiar działań w walce z terroryzmem / 164
3.3. Rola organizacji europejskich w zwalczaniu terroryzmu / 170
3.3.1. Rada Europy / 170
3.3.2. Organizacja Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie / 174
3.3.3. Unia Europejska / 180
3.4. Specyfika działań antyterrorystycznych w wybranych krajach europejskich doświadczonych terroryzmem / 190

4. Zaangażowanie Rzeczypospolitej Polskiej w walkę z terroryzmem / 197
4.1. Państwo a walka z terroryzmem / 197
4.1.1. Poziom strategiczny / 204
4.1.2. Poziom operacyjny / 210
4.1.3. Poziom taktyczny / 214
4.1.4. Narzędzia prawne / 238
4.1.5. Działania edukacyjne i profilaktyczne / 249
4.2. Rzeczpospolita Polska w światowym systemie bezpieczeństwa
antyterrorystycznego
/ 253
4.2.1. Stanowisko polityczne / 256
4.2.2. Udział w koalicji antyterrorystycznej / 259
4.2.3. Aktywność międzynarodowa / 262
4.2.4. Zaangażowanie w walkę z terroryzmem, a bezpieczeństwo
Rzeczypospolitej Polskiej
/ 269

Zakończenie / 273
Bibliografia / 277

Wstęp
Utrzymanie bezpieczeństwa państwa jest jedną z nadrzędnych funkcji każdego kraju. Funkcja ta obejmuje problematykę przeciwstawiania
się wszelkim zewnętrznym oraz wewnętrznym zagrożeniom jego istnienia i rozwoju. Przystąpienie Rzeczypospolitej Polskiej do NATO było jednym z podstawowych celów polskiej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa w latach 90. Członkostwo w NATO, od 12 marca 1999 r., pozostaje głównym filarem polskiej polityki bezpieczeństwa. Realizując zadania wynikające z art. 5 Traktatu Północnoatlantyckiego, sojusz stanowi gwarancję bezpieczeństwa naszego kraju. W coraz większym stopniu umożliwia także reagowanie na nowe zagrożenia, np. takie jak terroryzm. O roli sojuszu w dziedzinie bezpieczeństwa międzynarodowego świadczą prowadzone działania stabilizacyjne w wielu regionach świata. Polska jako członek NATO jest podmiotem czynnie uczestniczącym w działaniach sojuszu w Afganistanie (ISAF) i Kosowie (KFOR), mających na celu prewencję oraz skuteczną walkę z nowymi obliczami międzynarodowego terroryzmu. Działania podejmowane przez władze polskie po          11 września 2001 r. stanowią  ciągle  powracający  temat  w  szerokiej  dyskusji  dotyczącej  ich słuszności. Kwestia skierowania wojsk do Iraku i Afganistanu budzi wiele emocji. Są one potęgowane nie tylko poprzez rosnące koszty operacji czy kontrowersje dotyczące realizowanych zadań. Największy sprzeciw budzą, nieuniknione w tym przypadku, straty wśród żołnierzy oraz narastający w społecznej świadomości wzrost zagrożenia ze strony radykalnych ugrupowań islamskich. Powinniśmy być jednak w pełni świadomi, że zaniechanie tych działań mogłoby w przyszłości pociągnąć za sobą ofiary i cierpienia zwykłych, bezbronnych obywateli narażonych na ataki ze strony terrorystów w naszym kraju czy też poza jego granicami. Tylko aktywna współpraca międzynarodowa, wzajemne kontakty i ciągłe podnoszenie zdolności przeciwdziałania terroryzmowi na poziomie krajowym stanowią dla Polaków gwarancję codziennego bezpiecznego życia. Z dostępnych informacji nie wynika, by poziom zagrożenia Polski zdecydowanie wzrósł. Nie oznacza to jednak, że ono nie występuje lub też że można wykluczyć jego wystąpienie w przyszłości. Wymusza to konieczność podjęcia działań zmierzających do zwiększenia poziomu bezpieczeństwa naszego kraju.Od 1 maja 2004 r. Polska jest pełnoprawnym członkiem Unii Europejskiej; dorobek prawny Unii miał istotne znaczenie, jeśli chodzi o nasze prawo w dziedzinie regulowania zwalczania terroryzmu. Przełomowym momentem w kwestii wypracowania szerokiego wachlarza środków prawnych z tego obszaru były zamachy terrorystyczne z 11 września 2001 r. w USA, a następnie z 11 marca 2004 r. w Madrycie oraz 7 i 21 lipca 2005 r. w Londynie. Zostały wówczas przyjęte najważniejsze dokumenty, które stanowią podstawę strategii antyterrorystycznej, wspólnej dla państw członkowskich UE.Terroryzm jest pojęciem politycznym, dlatego do niedawna jego definicja  nie  była  obecna  w  polskim  prawie  karnym.  Decyzja  ramowa  z 13 czerwca 2002 r. zobowiązała państwa członkowskie Unii Europejskiej do przyjęcia jednolitej definicji przestępstwa o charakterze terrorystycznym. Wypełnieniem tego braku (a zarazem zdefiniowaniem po raz pierwszy tego rodzaju przestępstwa w polskim prawie) była nowelizacja w maju 2004 r. ustawy z 6 czerwca 1997 r. — Kodeks karny. Artykuł 115 § 20 k.k. definiuje przestępstwo o charakterze terrorystycznym jako „czyn zabroniony zagrożony karą pozbawienia wolności, której górna granica wynosi co najmniej 5 lat, popełniony w celu:
1) poważnego zastraszenia wielu osób,
2) zmuszenia organu władzy publicznej Rzeczypospolitej Polskiej lub innego państwa albo organu organizacji międzynarodowej do podjęcia lub zaniechania  określonych  czynności,
3)  wywołania  poważnych  zakłóceń w ustroju lub gospodarce Rzeczypospolitej Polskiej, innego państwa lub organizacji międzynarodowej — a także groźba popełnienia takiego czynu”Celem nowelizacji było dostosowanie polskiego prawa do wymagań instrumentów prawnych Unii Europejskiej.Walka z terroryzmem obejmuje szereg działań wprowadzających nowe regulacje prawne i organizacyjne mające na celu skuteczne przeciwdziałanie  temu  zjawisku  i  jego  zwalczanie.  Czynności  takie  odnoszą  się  do konstruowania norm prawnych tworzących jednolite rozwiązania ukierunkowane na zwalczanie terroryzmu, prowadzenia stałego monitoringu zagrożeń, pracy operacyjnej, rozpoznawczo-analitycznej, a także działań edukacyjnych. Obrona przed terroryzmem powiązana jest również z zarządzaniem kryzysowym. Zakres tego powiązania na poszczególnych etapach zarządzania kryzysowego jest różny i obejmuje np. wspieranie działań antyterrorystycznych (przygotowanie i zabezpieczenie infrastruktury krytycznej, organizację ćwiczeń kryzysowych), wspieranie informacyjne prowadzonych operacji antyterrorystycznych przez inne służby, koordynację wsparcia działań antyterrorystycznych przez służby ratownicze lub organizowanie całościowego systemu zarządzania. Całość  powyższych  działań  wpisuje  się  w  ogólny  kierunek  regulacji podejmowanych zarówno w Unii Europejskiej, jak i w innych krajach na świecie. Ich pomyślna realizacja w naszym kraju powinna pozytywnie wpłynąć na poziom bezpieczeństwa Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie obrony przed terroryzmem. Dlatego też problematyka przeciwdziałania zagrożeniom terrorystycznym w polskiej polityce bezpieczeństwa stanowi ważny i aktualny obszar badań. Niezwykle dynamiczne procesy zachodzące w międzynarodowym środowisku bezpieczeństwa oraz ciągłe zagrożenie ze strony islamskich fundamentalistów wymagają od państwa przygotowania się do reakcji na to zagrożenie.Publikacja poświęcona jest analizie polskiej polityki bezpieczeństwa w odniesieniu do zagrożenia, jakim jest terroryzm. Głównym celem prowadzonych badań było określenie uwarunkowań i kierunków polityki bezpieczeństwa Rzeczypospolitej Polskiej prowadzonej wobec zagrożenia terroryzmem.Dostępna literatura dotycząca zagadnienia bezpieczeństwa i terroryzmu jest bardzo obszerna. Z tego względu konieczne było zebraniei omówienie najistotniejszych problemów przedstawianych przez badaczy tego tematu. Na szczególne wyróżnienie w obszarze bezpieczeństwa zasługują takie opracowania, jak: Jerzy Stańczyk Współczesne pojmowanie bezpieczeństwa (1996), Bolesław Balcerowicz Bezpieczeństwo polityczne Rzeczypospolitej Polskiej (2000), Ryszard Zięba Instytucjonalizacja bezpieczeństwa europejskiego (1999) oraz Bezpieczeństwo międzynarodowe po zimnej wojnie(2008). Tematyka terroryzmu jest dziedziną badań takich autorów, jak: Kuba  Jałoszyński Współczesny  wymiar  antyterroryzmu (2008), Brunon Hołyst Terroryzm (2009), Bartosz Bolechów Terroryzm w świecie podwubiegunowym. Przewartościowania i kontynuacje (2002), Robert Borkowski Terroryzm ponowoczesny. Studium z antropologii polityki (2006) oraz Tomasz  Aleksandrowicz Terroryzm  międzynarodowy (2008) i Krzysztof Karolczak Terroryzm. Nowy paradygmat wojny w XXI wieku(2010). Nie  sposób  pominąć  także Encyklopedii  terroryzmu (2004) Bellony. Ze względu na złożoność problemu autor ograniczył się do ukazania najistotniejszych zagadnień przedstawianych przez badaczy problematyki bezpieczeństwa i terroryzmu, które jego zdaniem warunkują procesy ich kształtowania.